Намрын уур хэдийнээ оржээӨргөн талын амин нүд шиг өнчин ганц нуур орой дээрх эрхэс тэнгэрийг хэвлий газарт нэлийтэл буулгажээТэнгэрийн үүл нь усандаа тод томруун жигтэйхэн гоё сонин харагданаНуур голын захаар үхэр мал багшралдан, хангайн нүүдэл говь руу явна уу гэлтэйНуураас эх авч, уруу газар тохойлдож урссан дунд голын ногоон ширэг хэдийнээ онгож шарлаад, харцны баясал…

Эмгэнтэй золгоно гээд нутгийн хоёр хөвгүүн ач охинтой нь хамт иржээГэрийн зүүн орон дээр хөлөө унжуулан суух эмгэн гэнэт ирсэн хөвгүүд рүү танимхайран харж, шүдгүй амаа ангайн инээвхийлэхэд охин түүний чихэнд: -Тантай золгох гээд нутгийн хүүхдүүд ирсэн байна аа гэж ориллоо. -Үгүй чишшЯмар чанга орилдог туучий вэХэнгэрэг хагаллаа гэж эмгэн уулгамчлаад үүдэнд зогсох дэрсгэр хоёр…

Эх хүн гэдэг их хүчтэй юмаа хүүхдээ тэгж их өвдөлт мэдэрч төрүүлчхээд үүрээр хүртэл тэврээд бүүвэйлээд сууж байдагГэхдээ аав хүү хоёрт тийм аз тохиосонгүй ээЭхнэр маань надаас дөрвөн насаар дүү яглнэг туулайн бүжин шиг жижигхэн хөөрхөн охин байж билээ бид танилцаж үерхээд гурван жилийн дараа хүүгээ олчихоод ихлаз жаргалтай байсанЭмэгтэй хүн жирэмсэн болохоороо бондойгоод ихлхөөрхөн…

Аав ээж хоёр маань нэг жилийн өмнө осолоор нас бараад дүү бид хоёр аавийнхаа дүүгийнд амьдрах болсон тэр эгч өөрийнхөө хүүхдүүдийг ихлхайрлаж эрхлүүлдэг амттай юм авч өгнө гое гое хувцас авч өгнө өвдхөөр нь эмнэлэг рүү дагуулад явчихдаг бид хоёрыг байшингийхаа хамгийн хүйтэн газар унтуулаад хоолнийхоо үлдэгдэлийглөгнө хүмүүс ирхээр бид хоёрыг их сайн манайд сайхан…

Цагдаагийн газраар дамжуулан орсон шинэхэн ажилдаа Цолмон дасан зохицохыг хичээсээрАжил гэхээс илүүтэйгээр олон хүмүүсийн хүрээлэл дотор ажиллана гэдэг түүнд таатай байвч бодол санаа нь тэр чигээрээ 2 охин дүүгээ санагалзанаЯдаж л 7 хоногтоо нэг удаа цагдаагийн газар луу очиж сурагламаар байвч шинэхэн ажил нь түүнд тэгэж явах битгий хэл 30 минутчнуруугаа амраах завдал өгөлгүй ажилаар…

Том өрөөнд Баярын “Зулаа” хэмээн бахирах дуу хадахад анх удаа эцгийнхээ тийм муухай хоолойг сонссон охин давхийн цочиж, зүрх нь түг түг цохилжээӨмнө огт сонсож байгаагүй дууны өнгө байсанд гайхаж, мэгдсэн охин том өрөөний хаалгаар толгойгоо цухуйлгаж, нүдээ бүлтэлзүүлэн: -Яасан бэ, аав аа? гэж хоолой чичрүүлэн дуугарав. -Нааш аа, ороод ирБагш чинь сая ярилааЧи яахаараа…

– Ээж танайх хонь гаргаа юу? – Тэгсээн, ашгүй миний хүү яг халуун гэдэс гаргаж байхад хүрээд ирдэг, болж дээГадаа гараад гараа угаачих , тэгээд халуун шөл уу гэх зуурт би хөл мах авах гэж ирсэнээ хэлэх үү, болих уу гэж бодож гараад угаагаад алчуурт шудран чанаж буй гэдэсний үнэр гэрээр нэг түгж хэдэн хүүхдээ…

-Багш минь талавралдаа багтааж хайрлаУг нь дүү минь хар усанд ингэтэл толгойгоо мэдүүлчих хүн бишлюмсанӨнчин өрөөсөнчсэтгэлийг нь бүтэн байлгахсан гэж мэтийж өсгөсөн дөө гэж уйлагнах эмэгтэйг ёозгүй харцаар ширтэж суусан ламтан үг дуугүйхэн шоо хаяж, өмнөө дэлгэсэн судраа харж сууснаа -Тоогүйлюм дааСархад хүртээд, хурдан унаатай давхиж явж осол эндэл гаргаж дээ гэж хэлээд дурамжхан царайгаар…

Аав ээжийнхээ гаргасан буруу шийдвэрийн үр дүнд хөдөө сумандаа элэг бүтэн, өвчин зовлонгүй эрүүл энх, амар амгалан амьдран байсан хүүхдүүд амьдралын хар бараан зүйлд бие сэтгэлийн зовлон эдлэнхэн, тарчлан байхад тэднийг төрүүлж өсгөсөн ачтангууд мөнлор сураггүй байсаарӨнгөрсөн он цагийн дийлэнх хугацаанд нэг гарын 5-н хуруу шиг эвлэлдэн нэгдсэн жаргалтай сайхан мөчүүд тэдэнд зөндөөлбайсан байхТиймдээчЦолмон аав…

Уг үйл явдал 1918 оны хавар болсон гэдэгТэр үед Нийслэл хүрээнд Чулуунжий гэдэг удган бөө хүч чадал, онгод авъяасаараа нэрд гарч байжээ50-иад насны Чулуунжий удган хормойноосоо унагасан ганц хүүтэй бөгөөд үүх түүх нь их сонин агаад ер бусын ажТүүнийг нь маш цөөхөн хүн мэдэх бөгөөд хүүгийнх нь эцгийг харсан үзсэн хүн гэж үгүйГэвч үүнийг бичихийн…