“Аав аа, ахиж сургууль дээр битгий ирээрэйХүүхдүүд мэдвэл шоолно шүү дээ…” гэчихлээАавын царай барайж, харанхуйд гаансных нь цог гялалзанаЧингээд удтал дуугүй суугаад “Би очсонччамтай ярихгүй ээГахайгаа тэжээхгүй бол тарга тэвээрэг нэмэхгүй шүү дээ” гэлээНүднээс нулимс урсаж, аавыгаа өрөвдөвч ангийнхнаа шоолно гэх айдас бүхнийг дарнаИнгээд маргааш аавыг ирэхэд би ер тоосон шинжгүй ном уншиж суувАав ирэх бүрийдээ дүн бичсэн самбарыг ширтэж зогсдогсонСурлага сайтай болохоор миний дүнг харж сэтгэлээ зогоодог байсан биз ээ……

Арван зургаатай байхад минь намайг мужийн багашаархан хотын тэргүүний сургуульд элсүүлж авсан юмЭнэ сургуульд элсэх нь их сургуульд элссэнтэй агаар нэг тул аавын баярласан гэж жигтэйхэнХүү нь их сургуульд орчихвол тогтсон ажил албатай болж, тариан талбайд бөхөлзөхгүй гэж бодсондоолтэрТэр үед манай хамаатнууд мөнөөх багашаархан хотоос мужийн төв рүү шилжих болж, байшин саваа аавд үлдээгээд, гахай үржүүл гэж зөвлөлөөХот манай тосгонтой харьцуулахад хүн олонтой, амьдрал ахуй сайтайн учир аавчнадад хань бараатай гэсээр дуртайяа ирсэнсэнЭхний семестрээ төгсөхөд аав байшингийнхаа дэргэд гахайн хороо босгоод, хэдэн торой худалдаж авлааБи долоо хоногийн тав хоногт сургуулийн дотуур байранд сууж,

хагас бүтэн сайндаа аавынд очиход аав тэр хооронд тосгон орж гахайн тэжээл авчирнаГэвч аавын сэтгэл зовоостойТосгоны гэрийн тэжээл зөөсөөр байгаад дуусч, нэмж худалдаж авах мөнгөгүйн дээр төв рүү шилжсэн хамаатнууд маань юм явуулах нь илт багасчээГахайнууд маань өдрөөс өдөрт өссөөрБичбагагүй санаа зовж байсанчаавдаа туслах аргагүй байлааТэгтэл нэг өдөр сургуулийн цайны газраас сурагчдын үлдээсэн мантуу, талхны үйрмэг нэлээн хаягддагийг олж мэдээд,

түүгээр гахайгаа тэжээж болох тухай аавд дуулгавал аав “Сайхан санаа байна” гэж магнай тэнийн баярлаад, маргааш нь үйрмэг цуглуулахаар сургууль руу явав2

Би аавын сэтгэлийг хөнгөлсөндөө баярлахчтөдхөн харамсахад хүрнэ гэж хэн санах вэАнгийн хүүхдүүд маань аавын эвэршиж сайртсан гар хуруу,

тос даасан толгойн алчуур, толбо тогтсон хувцас хунарыг нь шоолж “Гуйлгачдын хаан”, “.Хар хаймар” гэж хочлох боллооТосгонд өссөн болохоор би тэр байтугайг тэсээд өнгөрөхчаавыг минь шоолоход тэвчсэнгүйГэвч золоор сургуулийнхан энэ хүн миний аав гэдгийг мэдээгүй учраас ирэх бүрийд нь аль болох холдохыг хичээдэгсэнГээд миний аав гэдгийг мэдчих вий, тэгээд намайг шоолох вий гэсэн айдаст хүлээстэйлявнаТиймдээчнэг өдөр “Аав аа, ахиж сургууль дээр битгий ирээрэйХүүхдүүд мэдвэл шоолно шүү дээ…” гэчихлээАавын царай барайж, харанхуйд гаансных нь цог гялалзанаЧингээд удтал дуугүй суугаад “Би очсонччамтай ярихгүй ээГахайгаа тэжээхгүй бол тарга тэвээрэг нэмэхгүй шүү дээ” гэлээНүднээс нулимс урсаж, аавыгаа өрөвдөвч ангийнхнаа шоолно гэх айдас бүхнийг дарнаИнгээд маргааш аавыг ирэхэд би ер тоосон шинжгүй ном уншиж суувАав ирэх бүрийдээ дүн бичсэн самбарыг ширтэж зогсдогсонСурлага сайтай болохоор миний дүнг харж сэтгэлээ зогоодог байсан биз ээ3

1996 оны тэр нэгэн өвөл би шалгалтын дүнгээр эхний гуравт жагсаж, нэлээн хэдэн нийтлэл бичсэн тул ангийн хуралд аавыг минь ирж оролц гэж урьдаг юм байнаТалх, мантууны үйрмэг, хоолны үлдэгдэл түүдэг хүн угтаа манай аав гэдгийг мэдсэн хүүхдүүд намайг шоолох нь лав гэж санаад айж ичсэндээ аавдаа “Та хуралд очоод яах вэБи таныг өвдсөн гээд хэлчихье…” гэж билээАав царай зүс алдан цонхийсончдуугарсангүйМаргааш нь би цас туучин сургуульдаа ирээд ангидаа орж суулааАнгийн хуралчэхэлж, инээд хөөр, алга таших нь сонстоноБи гэдэг хүн толгой гудайн, дотор чичрээстэйАав аа, та яагаад гахай тэжээх болсон юм бэ? Сургуулийн цайны газрын үлдэгдлийг түүх хэрэгтэй юм гэж үү?

Багш нар, эцэг эхчүүдийн яриаг сонсохыг хүссэнгүй, цонхоор ширтлээГэтэл бурхан минь! Талхны үйрмэг, хоолны үлдэгдэл түүдэг аав минь будрах цасанд дарагдан цонхны цаанаас энэ бүхэнд чих тавин сонсож зогслооНулимсаа барьж дийлсэнгүйАнгиасаа гүйн гарч, аавыгаа дагуулсаар эргэж ирлээ. “Энэ манай аав” гэж хэлэхэд бүгдээрээ алга ташивХарих замдаа хоёр хувин үлдэгдэл барьж явсан аав минь “Өөрийгөө дорд үзэх хэрэггүйХүмүүс шоолох нь цаг зуурынлүзэгдэлХичээл зүтгэл байхад бүх юм болно доо” гэж захиж билээҮүнээс хойш ангийнхан маань аавыг шоолж шоглосонгүй, хоолны үлдэгдлээ хувинд нь хийж өгдөг болсон юм1997 онд би мужийн төвийн их сургуульд орж аав намайг хүргэж өгөхөд тосгоны бүдүүн баараг хувцастайдаа олноос илт ялгарч байсан ч

ер ичиж санаа зовсонгүйХаачявсан өөрийгөө тоож, ихэд үзсэн хүмүүс мундахгүйн учир шоолуулж, элдвээр хэлүүлэх нь гарцаагүйХүмүүс шоолох нь цаг зуурынлүзэгдэлХичээл зүтгэл байхад бүх юм болно доо гэх аавын үг одоочсэтгэлд хадаатайлявнам.