Банзарын хэл сураг авчрахчєнгєрсєн хорвооЄчигдєр Дашийн бэр хvvхэн ус гарч ирэхдээ Банзарыг Должин хvvхнийд шал согтуу ногоороод хэвтэж байна гэхчивлээТэднийд орогноод сумын тев орох завгvй байгаа юм биш vv! Энэ муу охиныг дэндvv элэг барих юм гэхэд Алимаа….

Харанхуйн дунд хатан Сэлэнгэ мєрєн энэлэн шаналан хvрхэрнэИх усны шаналан хvрхрэх давалгаа эрэг голдирлоо бус

Сvнжидийн зvрх сэтгэлийг мєргєн балбах мэтТэрбээр сураг чимээ хvлээж чилийсэн гурван єдрийг барлааСэтгэл зовиурлан хvлээхэд цаг хугацаа гэгч юутай удаанИнгэж шаналан тарчилж байхаар ус vерлэхээс ємнє

явах миньчяалааДандаа Банзарын амыг харсаар энэ гэхээс харуусал гомдолдоо багтрах шахна.

“ “ “

Yертэй голын хоёр талаас vнээ тугал мєєрєлдєн тэр хавийн айлууд саалийн vнээгээ vер гатлаж ирэхийг тvгшин хvлээсээр эрэг дээр цугларчээЄглєєхен зvгээр байсан гол ингэтлээ vерлэх гэжМэдсэн бол малаа єєр тийш нь бэлчээдэг байжИх Сэлэнгэ vерлэхээрээ

долоо хоногоос нааш татрахгvй гэлцэнэСvнжидийн ээж саалийн ягаан дээлээ ємсчихсєн голын эргээр єгсєж уруудан байснаа:

– Ягаан аа ягаан аа гэж хоолой мэдэн хашгирахад усны цаад талд байсан vхэр дотроос том биетэй мухар ягаан vнээ эзнийхээ дууг аван эрэмшиж толгойгоо сэжлээд ус зvсэн орлооАдгуусчгэлээ эх амьтан болохоор хэдэн саалийн vнээ ягааны араас цувран орж vрээ тэмцэн зvтгэвЭвэр нь дархайсан эр vхрvvд тэдний араас гайхшран зогсож байснаа

за бид юундаачяарах билээ гэсэн шиг ногоо хазлан хоцорлооYнээнvvдийн зєвхєн эвэр нь шоволзон хамар нь сарталзахаас єєр юучэс харагдана.

– Ээж ээ яана аа, урсаад явчихлаа шvv дээ Сvнжидийг сандран орилоход ээж нь – Дуугай бай! гэж зандраад чанга гэгч нудраад авлааСvнжид vvр цvvрээр хэсэгхэн зvvрмэглэхдээ ээжийгээ ийнхvv зvvдэллээАйлын эзэгтэй нар саалиндаа гарч байгаа бололтой хувин сав дуугаргахад тэр сандран гутлаа холхиндог

углаад дээлээ явуут ханцуйлан, гар нvvрээ угаагаад гарлааБvдэг саарал тэнгэрийн дор их мєрєн хэмжээнээсээ хэд дахин томорч нэлийсэн их усан цайвартанаЕстой ажлын садаа гэж энэ байх дааУс мєд татрахгvй дээ гэхээс зvрх нь шимширнэТvvнийг Алимаа зэлэн дээр тосон уулзаж

– Сvнжээ эгчээ! Энэ усыг хараач! Банзар ах боогдчихлооХэл сураг байхгvй! Одоо яана аа! гэхэд vнээнийхээ

цавинд толгойгоо наачихсан сааль хийж суугаа Надмид эмгэн єєртєє хэллээ гэж андуурсан бололтой

– Буруу хойшоо гэж … Банзарын хэл сураг авчрахчєнгєрсєн хорвооЄчигдєр Дашийн бэр хvvхэн ус гарч ирэхдээ Банзарыг Должин хvvхнийд шал согтуу ногоороод хэвтэж байна гэхчивлээТэднийд орогноод сумын тев орох завгvй байгаа юм биш vv! Энэ муу охиныг дэндvv элэг барих юм гэхэд Алимаагийн сэтгэл зовж \”Надмид аажаа\” гэхэд тэр vл анзааран

– Энэ нохой Банзар уг нь эхээс тєрсєнлюм дааЖил болгон \”аажаа\” та гэр мал харж байгаарай! Сvнжид бид хоёр хадамчилна гэж солиороод байдаг юмХудал ярьж хуурсаар энэ хvvхнийг эхтэй нь амьд мэнд уулзуулахгvй ньлдээ! Цус харавчихлаа гэж хэл ирээд байхад юугий нь лавлах гэж цаг алдаж явдаг болооХєгшин хонины насгvй бид єнєєдєр харавчихаад маргааш босоод ирэх биш! Єєдгvй муу хог гэж буруу зєвгvй бурав

Авгай хvvхнvvд Сvнжидээс зовж бvлх залгичихсан мэт гєлєлзєнєСvнжид юм ярьсангуйХэдэн vнээгээ шалавхан учиглаж орхиод гэртээ орлооАлимаа

– Надмид аажаа та наад амаа татаж байгаач! Хvн дуудаад дохиод байхад зєрж хадуураад байх юмНvvр хийх газаргvй болтол сайн тvллээ дээ та гэхэд

– Хэн мэдэхэв золиг гэж … За за vнэн юм чинь дээ! Хvний vрийг тэр хол газраас авчирчихаад ганц муу эхтэй нь золгуулаагvй юм шvv дээ гэж єєрийгєе ємєєрлєє.

– Нээрэн энэ Сvнжид их хачин хvн шvvБанзарыг Должинтой нєгцчихєєд байхад мэдээгvй царайлчихаад…

Би байсан бол Сандагийг хэрэв ингэж явбал ёстой алаал єгнєСалам ураад хаячихгvй юу! гэж єндєр бор хvvхэн уурсавЧи байсан бол тэгнэлдээ! Яаж галзуурч байх бол доо гэж нэг нь дэвэргэвХэн ингэж хєєтэй тогооны бариул болж дарлуулж суудаг юмЭсвэл Банзарын хєрєнгєнд нь хоргодоод дуугvй явдаг биз гэж єндєр бор шилбэлзэв,

– За яршиг даа! Эдийн баянаас сэтгэлийн баян гэдэг юмХарин Банзар ах согтохоороо vр хvvхэд гаргадаггvй гээд Сvнжид эгчийг зовоодог юм билээ!

Тэрэндээ шаналж явдаг биз дээ хєєрхий! Тэгвэл тэр нєгцєєд байгаа Должин хvvхэн хvvхэд гаргаад єгєхгvй яагаавЄєрєє чадахгvй байж гэхэд

– Чи чадахгvй байгааг нь яаж мэдсэн юм гээд бєєн инээдэм боллоо.

“ “ “

Хүүе таминь ээ! Яадаг билээ! Гараарай хараарай! Нєгєєх чинь усанд vйж vхэх нь гэж хэн нэг нь сандран хєгшин залуугvй гол руу уралдлаа.

– Хєєе! Болиоч! Яаж болдог юмСvнжид ээ! хэмээн хашгиралдаж гvйнэСvнжид Банзарын шувуун саарал хэмээх хурдан хvлгийг эмээллээд гєлмийг нь шуугаад мордлооМорь ус руу орохоос зvрхшиж хамраа тачигнуулан хойш цахланаСvнжид жолоогоо сул тавиад

– Чvv гэж давирахад хєєрхий адгуус эзэндээ захирагдан усны зах руу оруут хєл алдан хєвлєєСvнжидийн ягаан торгон дээлийн хормой шvхэрлэн дэрвийснээ хvн морь хоёр улаан хоормог татах усан дотор хэд эргэлдээд толгой нь шоволзон одлооЭргээч ээ! Сvнжид ээ! Болиоч гэж тэд хоолой нийлvvлэн орилолдов.

– Аажаа та дэмий юм ярьж тvvний сэтгэлийг vймvvлчихлээХvний явдал танд ямар хамаатай юм гэж Алимаа Надмид чавганцыг загнав.

– Би яасан юмЄєрийн бодол єєртєє зєв гэдэг юмМориноосоо салчихгvй бол шувуунсаарал устай газрын унага энэний цаад талд гарчлтаараа гэснээ

– Хєєе Сvнжид ээ миний охин дэлнээсээ сайн зуур битгий тавиарай! гэж цухалдан хашгирахад их усны чимээнд тvvний дуу єєрєєс нь vл хэтэрнэБайгалийн давуу хvчинд єртсєн хvн морь хоёр туйлдатлаа vзэлцэнэИх усны цалгиа vсэргээнд Сvнжид шалба норж, нойтон гар нь барьц алдан гулсавТvvнийг эмээлтэй нь ховх татан ёроолгvй хvйтэн харанхуй ус бурхан аваад дахин суга татан дээш гаргалааТэр амь тэмцэн сарвалзаж хязгааргvй их хvчээр тэмvvлэн мориныхоо сvvлнээс тас зууравУс залгиж хахаж цацан цээжийг нь хурц иртэй мэсээр нэвт сvлбэх мэт аймшигтай євдєнєИх устай голтой нутаг гэнэ лээ! Миний охин уснаас хол яваарай! гэж хэлсэн ээжийн vг санаанд ороход чилж байсан гарчхvч орох шиг барьцаа улам лавшруулан vхтэл зууралдавЭэж минь намайг хvлээ! Муу охин чинь одоохон … одоохон гэсэн бvvр тvvр бодол орж гаран байв.

– Яана аа єнгєрлєє! Мориноосоо салчихлаа гэж эрэг дээр байгаа улсууд гаслалдавТvрvvнээс хойш \”Дэлнээсээ зуур, сvvлнээсээ сайн барь\” гэж хашгирсаар хоолой нь сєєсєн Надмид эмгэн

– Ээ халаг! Даанчяав даа гээд сєхрєн суулааИх мєрний урсгалд хаанаас хєвж ирсэн нь vл мэдэгдэх мєсний хэлтэрхий, vртэс зомгол эрэг дээр гаргаж хаянаЭлсэн дээр хаягдсан тэр элдэв зайгуулыг дараачийн давалгаа дvvлэн ирж буцахдаа хаман одноТэднийг альчучраа олохгvй орилолдож байхад шувуун саарал эмээл хазаарчvгvй, сvр сvлдчvгvй шолбойсон амьтан арай ядан сєхрєн бvдэрсээр голын цаад захад гарч ирлээ!

– Хvvе ээ хvvе, морь … морь гараад ирлээ гэх дуунаар эрэг дээр байгсадын ухаан санаа эргэж исрэн

– Нээрэн тийм байнаСvvлнээс нь нэг юм зvvгдээстэй байнаАлив та минь нєгєє дуран хаачивДуран гэлцэж ганц дурангаа гар дамжуулан булаацалдавСvнжид ус залгиж ухаан алдсан бололтой тvрvvлгээ харан хєдєлгєєнгvй хэвтэнэБаярлаж догдолсон Алимаа нулимсаа арчаад

– Сvнжээ эгч маань дандаа \”Зандан ээжийг минь асуувал …\” гээд дуулдаг юм гэхэд Надмид эмгэн

– Хєєрхий дээ хvний vр! Сvнжид ээ хүү минь босоорой! босолгүй горьгүй ээ хүү минь! Зандан ээжид чинь бид юу гэж хэлэх юм бэ? Босоо бос хүү минь гэж унтаж байгаа хүнийг дуудах мэт аргадаж байлаа…