Мэргэн түргэн хүмүүс “Та өөрөөлмэдЭнэ хүүхдийн бие цогцос ямартаачөмхийрч ялзран эвгүй үнэр гараад байхгүй юм байна” гэж дэмий үг хэлжээБазар охиндоо авсчбэлдсэнгүйЗүв зүгээр унтаж байгаа юмОдоохон сэрнэАавдаа эрхэлж, ээждээ үнсүүлнэ гэж бодноӨөрсдийнхөө идэж ууснаас хувь хүртээн өмнө нь аваачиж тавьдаг байвБазарынх үхсэн хүнээсээ салж чадахгүй, өмнө нь хоол ундчзэхэж тавьдаг гэнэТалийгаачийг сүүлчийн замд нь ингэж үднэ гэж байх уу гээд…
….Баруун нутгийн малчин Базарын гүүний зэлний хажуугаас нэг өдөр гялалзсан шаргал юм цухуйж харагджээЗэвтэй төмөрлбиз гэж бодоод түүнийг хэнчтоосонгүйГэтэл нөгөө ишигний эвэр шиг жижигхэн юм чинь юу юугүй “ургаж” гарч ирснийг харвал алтан бурхан байвАлтан бурхан цээжнийхээ ихэнх хэсгээр ил гараад дээшээ дахин нэмж ургасангүйЗэлний гадастай зэрэгцэн их амарлингуй төрхөөр “залбиран” байвГэрийн эзэн хашир хүн тул түүнд гар хүрч болохгүй гэж эхнэр, хүүхэд ойр хавийнхандаа аминчлан захиад, арц хүж уугиулан залбирал үйлдсэн байнаНөгөө цээж нь цухуйсан алтан бурхан хэдэн хоногоор дахин дээш ургахүй түүнд үхэр малчойртохгүй дөлж байсан байгаа юмТэр үеэр Базарынх эсгий хийх болж гэр бүлээрээ урд талынхаа цөөрмийн хөвөөнд очиж майхан барьж хоёрчхоножээХоёр охин нь гэр малаа харж үлдсэн байсан гэнэТэднийг эсгийгээ хийж дуусгаад “аавын цээж” дээрээ нойтон эсгийгээ ачаад ирэхэд зэлний хажуугаас ургаж байсан алтан бурханыг
нь хэн нэгэн ухаж аваад явчихсан байвБазар тэр бурханы талаар цөөхөн хүнд сонин болгон ярьж “Их эртний юм байхӨнөөгийн хүмүүсийн мөс чанарыг шалгах гэж явуулсан тэнгэрийн зүйлчбайж мэдэх юм” гэж байснаа санавТэгэхэд төрсөн ахынх нь хүү болох “илүү” хочтой Батцогт гэгч “Хувьсгалын үеийн баривчилгааны үлдэгдэл байхТийм сүртэй айгаад байх юмгүй биз дээИд шидтэй зүйл байсан бол нөгөө ногоон малгайтнуудынхаа сүнсийг хийсгэж
сүйд хийчих байсан байлгүй” гэх зэргээр өөртэй нь ярьж мэтгэж байжээ. “Илүү”-гийн муу зан нь хөдөлснөөс зайлахгүйТэрлолз ашиг хайж явдгаараа зүлгэн дээрээс ургаж байгаа алтан бурхныг ухаж авсан гэж бодоод Базар яаран очиход эхнэр нь Батцогтыг “Аймгийн төв рүү явсан гурвуулаа явсан байхДорлигжав, Баатараа хоёртой нэг юм шивнэж яриадлбайсан” гэжээБазар ахдаа “Хүү чинь ид шидтэй бурханыг ухаж аваад явчихажБидний удам сударт муу юм болно шүүҮрж зарахаас нь өмнө түүнтэй холбоо барьж болиулах юм шүү” гэвТэгээд нэг өндөрлөг дээр гарч утсаар ярьсанд “Бурханыг алтны ченжид өгчихсөн12 сая төгрөгөөр зарчихсанМашин аваад харина даа” гэж Батцогт амьдралдаа сэтгэл хангалуун болсон хүний байр сууринаас ярьж байвБазар ах Дондогийнхоо хамт нөгөө алтан бурхан ургаж гарч ирсэн газарт арц хүж уугиулж бараг өдөржингөө сунаж залбиран өнжжээГэтэл Батцогт гэрийн ойрхон хөтөл дээр шинэ авсан машинтайгаа онхолдож, хамраас нь хувин шахам цус асгарч байгаад нас барсныг хүн ирж хэлжээЭнэчбиш боллоо гэдгийг мэдсэн Базар, Дондог хоёр үхсэн нь одоо яая гэхэв үлдсэн үр хүүхдүүдийнхээ амь насыг л
аварч үлдэх юмсан гэж арга чарга эрж, ухаангүй юм шиг мэргэч түргэн хүний эрэлд хатаж байвБас нэг мууюмны сураг сонсогдовБатцогттой хамт алтан бурханыг ухаж зараад сая сая төгрөгийн ашиг хүртсэн Дорлигжав, Баатараа хоёр баслнас баржээДорлигжав нь аймгийн төвд байдаг хуучин худагны өндөр цамхаг дээрээс үсэрч нас баржээБаатараа нь мориныхоо дөрөөнд чиргүүлж нас барсан ажЭнэ гурван хүний цаг бусын золгүй үхэл 10-хан хоногийн дотор болж өнгөрсөн бөгөөд бүгдээрээ хамраараа хамаг цусаа юүлж нас барсаннь олны гайхлыг төрүүлж байвБөө, удган., лам юулбайдаг юм тэр болгонд очиж залбирч мөргөн гуйсаар Базар “Тэр бурхан чинь танай мал сүргийг өсгөж амьдралыг амар амгалан болгох учиртай байжУг нь идээ цагаагаа өргөж байсан бол өөрөө бүтэн биеэрээ ил гарч ирэх байвЭнэ бурхан догширчээИх засал хийххэрэгтэй болох нь дээ” гэжээТүүнээс хойш удалгүй Базарын бага охин гэнэт хошгирон орон дээрээ ухаан алдан унасан байнаЦарай зүс нь өөрчлөгдөж хувираагүйчямарчухаан мэдрэлгүй болсон
түүнийг эмч нарын оношоор нас барсан байна гэхээс өөр аргагүйд хүрч байвХайртай отгон охиноо дэндүү эрт хад чулууны газар булахаасБазар зүрх шимширч байвМэргэн түргэн хүмүүс “Та өөрөөлмэдЭнэ хүүхдийн бие цогцос ямартаачөмхийрч ялзран эвгүй үнэр гараад байхгүй юм байна” гэж дэмий үг хэлжээБазар охиндоо авсчбэлдсэнгүйЗүв зүгээр унтаж байгаа юмОдоохон сэрнэАавдаа эрхэлж, ээждээ үнсүүлнэ гэж бодноӨөрсдийнхөө идэж ууснаас хувь хүртээн өмнө нь аваачиж тавьдаг байвБазарынх үхсэн хүнээсээ салж чадахгүй, өмнө нь хоол ундчзэхэж тавьдаг гэнэТалийгаачийг сүүлчийн замд нь ингэж үднэ гэж байх ууТэр охины сүнс лавтай буг чөтгөр болох биз гэж ойр хавийнхан нь шогширч байвБазартай үе тэнгийн нөхөд нь уулзаж “Чи минь яагаад байна дааНэгэнт нас барсан хүнийг чинь цаг нартай, хоног хугацаа, ёс журамтай гаргадаг юм шүү дээМиний хөгшин ухаантай шүү дээ” гэж үхсэн амьд хоёрыг салгах гэж хичээж байвБазар гаансаа хөхөөд огт дуугарахгүй. “Болоогүй байна аа” гэж ганцхан удаалам нээсэн байнаҮнэхээр нэг шөнө тэдний хойморт гэрэл дүүрч олон алтан бурхан асч унтранбайвГэрт халуун гэж жигтэйхэнАрц хүжний дэндүү ихэдсэн үнэр анхилам сайхан гэхээсээ хамар хоолой хорсгоноГэнэт хоймрын орон дээр нас бараад 12 хонож байсан охин эхэр татан нойрмоглосноо алгуурхан сэрж,
орон дээрээ хагас өндийж суугаад “Би ёстой гоё зүүдэллээ” гэж хэлжээГэрт болж байгаа үл ойлгогдох зүйлийг гайхаж,
охины нас барсанд гашуудахаа түр мартаад байсан хүмүүс саялид шидийн юм шиг үхсэн хүн амилсныг хараад балмагдаж байвБазар аймгийн төв орж нөгөө алтны ченжээс бурхныг худалдаж авах гэжээГэтэл сувьдаг эр нь нөгөө бурханыг хайлжгулдмай болгоод хилээргаргах арга сүвэгчлэнгээ үхлээ хүлээж буй хүн шиг үе үе зогисож, улаан хоолойны нарийндаа зовж түүртэн байжээБазар бурханы биед орсон алтнаас ганц цэнг өөр юманд зарцуулаагүй биз гэж асуусан байнаТэгээд нөгөө алтан бурханы хайлуулсан
“биеийг” 15 сая төгрөгөөр гуйж байж худалдаж аваад бурханыг ухаж авсан нүхэнд авчраад булчихсан байжОхиноо ухаан алдан унахаас яг нэг хоногийн өмнө тэр ийм зүйлийг амжуулсан байлааТэгсэн чинь 13 дахь хоног дээрээ нүхэнд булаастай алт буцаж бурханы биендээ шилжин амилж,
Базарын хоймрын авдар дээр гэрэл цацруулан залравЯг тэр мөчид ухаан алдаад уначихсан байсан уу, эсвэлнас барчихсан байсныг алийгчмэдэх аргагүй охин гэнэт сэрсэн байна.
