Энэ залуу юу гэж бодож яваа болоо үнэрт нь дуртай байгааг мэдчихвэл яанаа би ямар ичмээр юм бэБи яагаад байнааХурдан гэртээ орьё хэмээн яаран гэртээ орлооЭэж маань гэрийн баруун талаар ор зассан харагданаГэрт зочин ирүүл ээж аав маань намайг орныхоо урдуур ор засаж унтуулдаг болохоор би шууд орондоо орлоо.. Зочин маань хувцасаа тайлан миний унтдаг зүүн талын орны урд унтахаар хэвтлээЛааны гэрэлд надруу хараад байх шиг…

Хаврын урь орж хүн малын зоо тэнийн ойрноос ижий аав хоёр мааньчинээмсэглэн ярилцах болж хэд хоногийн нүүр нүдгүй шуурах шуурга мал хүнгүй мөлхүүлэх шахажНүүр царайчавах юм байхгүй ээ шүд нүдлгялалзахаас бусад нь тас хар… наашаа хараадчбайгаамуу цаашаачхараад байгаам уу бүү мэдхэ хэ хэХөдөөний ажил хүнд үедээ хүндчжаргалтай үедээ хичнээн жаргалтайМал дагуул ам тосдоно гэдэг үгийг ижий аавын амнаас сонсоод

ихэд дургүйцдэгчсургууль соёлын мөр хөөгөөгүй над шиг амьтанд тааруулж хэлсэн үг гэлтэйГадаа агаар нь хүртэл чийг үнэртээд нэглтаатайХонио өгсүүлэн Нуур хатавч зүглүүлэн аажуухан идээшлүүлэн явсаар Хөх нууран дээр ирлээХунгийн цуваа зэллэн нисэн Хөх нууран дээр буудалцгаалааЯмар гоё юм бэ… намар хунгийн цувааг үдэж хавар хунгийн цуваагаа угтаж авсаар миний нас арван зургаа хүрчээХөх нуурандаа буудаллах хунгийн цувааны зарим нь үлдэж зарим нь хаашаачюм зэллэн нислээ…

Хунгийн сүргийг харан баясаж өдөр өнгөрсөнг анзаарсангүй хонио гэр өөдөө аажуухан дөхүүлээд ижилээсээ үлдчихдэг зөнгөр толгойтой хэдэн шүдлэнгүүдээ туусаар гэртээ ирлээУяан дээр зүс хараагүй морь уяатай харагданаМанайд айлчин ирсэн болтойСониуч зан хөдлөн яаран гэртээ орлооГэрт борц, зэрлэг сонгинын үнэр хан хийн өлсөж байсан гэдэс улам өлсөх шиг санагданаЗүүн хойморьт миний орыг налан хөлс алгадан суусан бор залуу намайг хараад шомбойгоод суучихлааЭэж маань хоол аягалан бариад

-Миний хүү хоол ид гурав дөрөв хоног малын эрэлд явсан хүн ядраа байлгүй гэхэд аав маань

-Хүү минь хоолоо идээд хамт адуунд явьяБор азрагатай хэдий маань толгой наашилсан харагдсан хэрэв эрж яваа эрэл чинь мөн бол эрлээ олсон хойно хүү минь яарах юу байна хоноод өглөө хөдөлСүүлийн хоёр сар шахуу манай ижилд нийлсэн хүрэн байдас хүүгийн хайж яваа эрэл мөн болуу… зүс тамга нь баараагүй таарч байна гэлээАав байдасыг үзүүлхээр залууг дагуулан явлааБи дотроо эрэл нь мөн байгаасай хэрэв мөн бол манайд хононоМанайд хонуул даалуу тоглоно хэмээн баярлан малынхаа ажлаа гялс амжуулан байтал аав залуу хоёр ирлээЗалуу ихлбаяртай байгаа бололтойЧононд уруулсан шарх нь их гүн байсан ойрдоо гишгээд өвсөндчороод овооЕр нь адуу захлаадлгүйх шинжтэй байсан харин чи хүрээд ирлээ гэхэд

Манай өвөөгийн хурдан хээрийн дүү нь байгаа юмНоднин наймаанд явсан хөөрхийАвсан хүн нь хэд хоногийн өмнө ирээд нутаг гүйсэн байх олдоггүй гэхээр нь өвөө намайг эрэлд явуулаад… харин буянтай хүмүүсийн сүрэгт нийлжТа шархыг сайн эдгээсэн байнаТаньд баярлалаа ахаа гэхэдАав монгол хүн байна даа эмчилэлгүй яахав гээд тамхиа нэрэн суулааБид даалуу тоглон оройг хөгжилтэй өнгөрөөж аав

-Миний охин гэрийн баруун хойно аргамжаа байгаа хүүд зааж өг морио амрааг гэхэд энэ үгийг хүлээж байсан гэлтэй зэрэг шахуу ухас хийн бослооГадаа тас харанхуйМорины аргамжаагаа түвэггүй олж морио аргамжлааШөнийн харанхуйд чийгтэй агаар бас нэг тийм гэж хэлэх аргагүй залуугийн үнэр үнэртэн нэглтаатайЭнэ залуу юу гэж бодож яваа болоо үнэрт нь дуртай байгааг мэдчихвэл яанаа би ямар ичмээр юм бэБи яагаад байнааХурдан гэртээ орьё хэмээн яаран гэртээ орлооЭэж маань гэрийн баруун талаар ор зассан харагданаГэрт зочин ирүүл ээж аав маань намайг орныхоо урдуур ор засаж унтуулдаг болохоор би шууд орондоо орлоо..

Зочин маань хувцасаа тайлан миний унтдаг зүүн талын орны урд унтахаар хэвтлээЛааны гэрэлд надруу хараад байх шиг…

Цээж нүцгэн хэвтэх залуугаас ичин хөнжилөө толгой дээгүүрээ нөмрөн амьсгаа даран хэвтэхэд ээж гаднаас орж ирэн лаагаа чимхэн унтраан гэрт чимээ аниргүйХөнжил дотроо бүтэж үхэх нь хөнжилөө аяархан доошлуулж чимээ гаргахгүй амьсгаа авлааЯмар сонин юм бэ… Манайд зөндөөлхүн орж гарч хоножлбайсанБи танихгүй хүнийг үнэрийг мартахгүйн тулд сэтгэлдээ тогтоох гэж үнэрлэлээБи яагаад байнааХайр гэж яриад байдаг ийм хурдан хайртай болчихдог гэж үү.. өөрөөсөө дахин дахин асуулааНэг номноос ганцаардал гэж уншиж байсанХүн ганцаардхаараа ийм амархан дурладаг юм болуу энэ залуу намайг бодож байгаа болуу… Аав ээж хоёр маань жигд амьсгалан унтаж байнаЗочин унтаагүй бололтой эргэж хөрвөөдлбайнаБи сэрүүн байгаагаа мэдэгдэхгүйг хичээн хөдлөхгүй хэвтэнэАягүй бол над шиг байгаа байхаа яанаа… за болий болий ямар ичмээр юм бэ….

Ээжийн миний охин гэх зөөлөн дуудах дуунаар сэрлээНөгөө залуу маань инээмсэглэн унтанаЭэжтэйгээ үнээгээ хам хум саагаад гэрт орон инээмсэглэн унтах залууг мартахгүйн тулд сайн харж зогстол ээж орж ирэн чанга ярин сэрээчихлээЗочин …. өөө нам унтчихаж гээд санаа нь зовж байгаа болтой босон хувцсаа өмсөхөд ээж

-Аргагүй .. малын эрэл яггүй шүү хүү минь жаал хэвтэхгүйдээ би сэрээчихвүүдээ цай цүйгээ чаная аргал… гээд гэрээс гарлааСайн харж авах гэж байхад чанга яриад сэрээсэнд би ээжид дургүй байлааАав эрэлийн морийг нь бариад бэлэн болголооБид нэг гэр бүл шиг ширээгээ тойрон цайлж суухад залуугийн харцтай тулгаран санаа зовноЗалуу явахаар босоход аав ээж хоёр аян замд нь үдэж гаргаж өглөөБи гаргаж өгөхийг хүсэж байсанчгэрээс гарсангүйМорио хөтлөн эргэн эргэн харсаар явах залууг гэрийхээ тотгоор харсаар хоцорлооНүдийг минь бүрхэх нулимс хацар даган тогтохгүй урсанаХонио даган Хөх нуур луу явахад сэтгэл эзэнгүй нэглгунигтайТэр эргэж ирэх болуу…

Зүрхний минь гүнд үүрээ засчихаад явсан үл таних залуугийн гараа даллан одсон зүг рүү эргээд ирэх юм шиг нүд бэлчээн хонь хариулах дургүй хүн чинь зуны сарыг хонь хариулан зуслааХөх нууранд зусах хунгийн сүрэгтэй ярилцаж өдрийг өнгөрөөнөАав ээж хоёрыгоо танихгүй хүнийг санаад байгааг минь мэдчихвий гэж хааяа санаа зовноХонио сайхан тогтоож орхиод гэртээ ирэхэд ээжийн дүнгэр дүнгэр ярих нь хаяа нь шуулттай гэрээс тодоос тод сонсогдоно.

-Банзар минь ганц охиноо хоёулаа бүүр баллаад хаялааСурсан сургуульчүгүй мэдсэн эрдэмчүгүй амьтан гарлаа яана даа сүүлийн үед охин минь хөгжилтэй хөөртэй зан нь бүүр байхгүй сүр сүлд нь хаачив гэмээр болжОхиноо бригад сумруу явуулж кино ший үзүүлж бүжиг таанцанд оруулах юмсанНас нь явчихлаа залуу хүн гэхэд аав хоолой засан

Охин хүүхэд хоол сайн хийж онгорхой цоорхойгоо оёод сурчихсан байхад болноӨөр эрдэмээр яахав үе дамжин ирсэн буянт сүргээ хэндээ өвлүүлэн үлдээх гэсэн чавганц вэ?

гээл ихлбухимдуу байгаа бололтойӨөрийх нь тухай ярьж байгаагийн дээр аав нь бухимдуу байгаа нь намайг мэдчихсэн юм шиг санагдан гэртээ шууд орж чадахгүй хулжийн гадаа жаахан зогслооИжий

-Охин минь нас биеэнд хүрлээ одоо хань бүлтэй болвол зүгээрсэн үр хүүхэд нь оройтох вий гэхэд аав бас л

-Хоролоо минь Хоролоо минь цаг нь ирэхээр бид хоёроор заяа нь хэлүүлэхгүй санаа зовоод байх юу байнаНялхаараа амьтан шүү дээ миний охин чинь… еээ булхан гэж өглөөд унтуулж бай… гээд эрхлүүлж байнааИжий минь

Охин минь хонинд явах дуртай байгаа .. Яах вэ хө… эрт босож байг ядаж толгой сэргэг тэгээдчижий аав хоёрынхоо дэргэд ажил сураг гэлээАав минь

-Миний охин чинь хаа очиж ажлаар хааначгологдохгүй шав хийсэн ажилсаг харин одоо аав ижийхээ дэргэд өглөөд ханатлаа унтаж аваг гэлээ…. Аав ажил хийж сур гээд үглээд байдагсан дотроо хийлгэх дургүй юм байна гээд золтой пис хийтэл

инэээчихсэнгүй хоолой засан гэрт орлооАав маань хонь тогтуун байна уу? миний охин гээд духан дээр үнэрлээд гэрээс зөрөн гарлааЭэж нүдээ том болгож ирээд намайг нээх сүрхий хархад нь

-Та яав анх удаа харж байгаам шиг юуг нь ингэтлээ харав гэхэд Миний охины бие нь зүгээр үү нэглгазар шагайсан хүн явах юм гэхэд

Зүгээрээ ээжээ ар өвөр хоёр нийллээ идэх юм байна уу? гэж байж ярианы сэдэвийг өөрчиллөөХүний эх ажигчгэж….

Хоолчидэх дургүй ээж аав хоёртойгоочярих дургүй ажил хийхчдургүй хонио даган залуугийн явсан замыг нь харж шувуутай ярьдаг хүнийг ажиглалгүйчяахав дээНамрын ажил гэж толгой өөд татах завгүйМанайх гэдэг айл хүн бүл муутай болохоор ёстойлцаг нартай уралдан ажиллаж өвлийн бэлтгэлээ базааж авлааОйрд хонинд яваагүй хонио аван Хөх нуурандаа ирлээШувууд эхнээсээ нутаг буцаж байгаа болтой Хөх нуурын шувууд цөөрсөн харагданаНутаг буцна гэснээс усны шувуудын яг төрсөн нутаг нь манай нутаг юм болов уу? халуун орон нь юм болов уу?

Аав манай нутгийн шувууд гэж ярьдаг тэгэхээр манай нутгийн шувууд юм болов уу? …аль нутаг нь хамаа алга манай нутагт ирж зусдаг нь сайханЗунжин харуулдан суусан зүг рүү хараа бэлчээн нэрийг ньчмэдэхгүй залууг санана гэж байдаг юм бол уу… Ер нь хайр гэж юу юм болооХүн санахыг хайр гэдэг юм болов уу? … ёстой мэдэх юм алгаГолын ус захлаад зайрмагтаж хонож ямар гунигтай юм бэ ингээдлөвөл боллоо шүү дээҮлдсэн шувууд зогсоо зайгүй ганганаХөх нуурнаасаа явах дургүй байгаагаа хэлж байгаачюм шигНад шиг шувуутай зовлон жаргалаа ярьдаг хүн байгаа болов уу? …

күэ миний зовлон гэж юу байхав дээ танихгүй залууг санадагаалхэлж байгаа царай….. Шувуу хэлтэй би шувуудтай ярьдаг гэвэл гайхах байх даа…

Усны шувууд команд өгсөн юм шиг зэрэг шахуу далавчаа дэлгэн Хөх нуурын дээгүүр ганганалдан нисэн нар зөв тойрон нэг цуваанд орон өмнө зүгрүү нислээ…

Миний хун шувууд явалгүй намайг хүлээж байсан байна шүү дээнадтай уулзаад баяртай гээд явлааЗэллэн нисэх шувуудыг би даган уйлан гүйлээ…

Баяртай сайн яваарай хэмээн хоолой мэдэн хашгирлааТэнгэрт шугам татсан юм шиг харагданаБаслорхиод явчихлааГазар суугаад мэгшин уйллааАрд морь тургих шигЭргэн харвал орхиод явсан залуу…

-Чи чинь шувууд даган уйлаад байгаа юм уу? Даа гэхэд надад хэлэх үг олдсонгүй… Тиймээ усны шувууд орхиод явж байнабас чи намайг орхиод явчихсан гэхэд би юу…

Би ирчихсэнлбайна шүү дээ чи намайг ирээсэй гэж бодож байсан хэрэг үү… Ямар сонин юм бэ бид харцаараа ярилцаж байжээ гэхэд бас

үнэр чамаас сайхан үнэр үнэртэж байсан тэр үнэр чиний хүн чанарын үнэр байжээ хэмээн дотроо бодлооБид анх харцаараа ярилцаж билээ…. 2019-06-10 .