Хаалгыг нь татаад ортол хойморт нь зэвхийсэн цариатай хүүхэн алтан домбо зүлгэчихсэн сууж байхаар нь…
Сэгсгийн гэр гэж бариатай чигээр нь хаячихсан 5 хант Архангайн Тэрхийн цагаан нуур орчимд нэлээдгүй хэдэн жил болжээЭнэ гэрийн талаар 1950 ийд онд нэлээдгүй шуугиан болж шашны мухар сүсэгт мухаржуу ард түмнийг ухуулан сэнхрүүлэх ажилчхийгдэж байлааСэгсэг гэж ямар хүн байгаад гэр орноо хээр хөдөө хаяад явчихснийг олончхүн таамаг төдийляринаСэгсэг Тариатын хүрээтийн дуганд орж Алтан бурханхулгайлсан гэлцэнэТүүнийг бурхан тахилд бузар гараадүрсэн тул хүрээний сахиус өршөөгөгүйл гэнэТэр нэгэн шөнө орноосоо үсрэн босоод толгойгоо цоортол мөргөжмөргөж ямарчтанир тэнхээгүй болоод муужран унаад нас баржээСэгсэгийн нас бармагц үс нь ширхэг ширхэгээр тасарж хийссэр шарилийнхан толгой хожгор болжээТүүнийг нутаглуулаад удалгүй эхнэр нь хадан цохионоос унажнас барсан байвдүү охинон дээлээ тайлж тавиад аргамжаатай мориноос өөрийгөө холбочхожМоринд чирүүлж үхсэн бүсгүйг чөтгөр болчихсон байна гэж
бүүр хээр гадаа ганц нэгээрээ явж байгаа хүнийг даллаж дуудаад хойноос хөөж гүйдэг гэнэЭнэ яриа явсаар Сэгсэг чинь өөрөө чөтгөр болчхоод эхнэр охин дүү 2 хорлосон байна ер нь тэднийх жаахан мууүхэлтэй байх гэсэн яриачхуурай өвсөнд чүдэнз зурах адил дүрэлзэж байлааСэгсэг охин хүү 2 той байсан бөгөөд нас балчир тэр хүүхдийг авгайнх нь ах гүрэм дором уншиж засал хийлгээд зүг буруулж зам мөрийг нь зөөлөж байгаад аваад явсан байнаХарин гэр орнийг нь бариастай чигээр нь орхисонон ойр-ийн хүний сэжиглэх холын хүний хоноглох газар болсон ажБаруун аймгаас тээвэр хийж явсан жолооч нар ойрдоо хүн хоноглоогүй тэр гэрт бууж хоол хүнсээ гаргаж ор дэрийг нь дэлгэж тухалдаг байнахолын хүмүүс тэр гэрийг нь ямар нэгэн далд юманд өртсөн ид шид илбэ жатганы алин болхийг ойлгохгүй болхоорр нэг ёсны ес мэдэхгүй хүнд ер халдадгүй гэгч болж байсан байлгүйСэгсгийн гэрийн ойр хавиар нутгалдаг хүмүүс нутаг орныхоо нэрийг бодсондоо юмуу үнэн байдлыг холын хүнд хэлэхгүй хөөрхий ганц бие хөгшин амьдарч байгаад өнгөрсийма гэхээс өөр хар цагаан дуугүйлөнгөрнөНэг удаа ховд аймгаас ноос ачсан дорж цэвээн гэгч 2 залуухан жолооч зав зайтай явж байлаа гэрлэж бараалаагүй залуу хүмүүс замын уртыг завхай зайдам яриагаар хороохон бииДорж Цэвээн хоёр тэр есыг зөрчсөнгүйЦэвээн Завхан аймгийн сумын төвөөс хотруу явж байсан Цэрмаа гэдэг нийтлэг нэртэйн мөртлөө
зүс цариагаар бусдаас ялгарах сайхан бүсгүйг бүхээгтэй суулгаж амжиж нас залуухан цус шингэн үеийн хэрэг явдал болхоор Доржич Цэвээнд атаарханаАтаархалаа тайлах гэж тоос татуулан давхина миний машинд суусан бол чи ингээдлявж байхгүеү гээдлЦэрмаад гайхуулж байгаа ухаантай юм гэнэАрхангай аймагт орж ирээд Дорж би тэрхийн голын хүүхэн тэврэнэ харж байгаарай гэж найздаа хэлжээ үнэндээ
Цэрмаа тэр хоер тостой хар жолоочийн хэнийг ньчтоохооргүй нэгэн тоохгүй байх тусам тосон гүйдэг зан эрчүүдэд их бага байдагХое найз урд хойноо орж давхисаар Сэгёгийн гэрт ирлээ тэд мэдэхгүй цчир зүгээрлнэг айлд ирж байнаа гэж боджээГэрт цэнхэр торгон бошинзтой хүүхэн дээр үеийн гуулин домбо гялалзтал арчаад сууж байжээДоржчдотроо дуу алдаад гараа үрчин за би чамд хэлээгүй билүү гэж тэсгэлгүй шивнээд авсан ажБүсгүй үнхээр цариалаг бас эелдэг зан эвлэг хөдөлгөөнтэй ажЗамын гуравчхойморлуун сүрхий тухаллаЦэмээнчхээрээр гэр хэцээр дэр хийж явсан хүний ёсоор элдэв юм нэхнэБүсгүй хэлсэн болгоныг нь байгаа байгаа гээдл гаргаж өгөөд байсан ажМань эр Цэрмаад аль өнгөтэй өөдтэй гэсэн болгоныг нь авч өгнөДорж Цэвээний энэ түрэмгий занд дургүйлхэж мөн гэрийн бүсгүйд тал олох гэж хойноос ирээд хот магнайх хотонд ороод хонь минийх гэж ирээд дургүйлхэж суунаГэрийн бүсгүй хажуугар нь өнгөрөхөд нь тэсэлгүй гарыг нь шүүрээд авсан ажТэгсэн чинь юу мэдрэгдсэн гэж сананаХүүхний зөөлөн байх гэмээр булбарай байхаасчаргагүй харагдахгар нь өргөс шиг ир үзүүртэй мөс шиг хүйтэн байлааДорж цочих шиг боллоо энэ үед нөгөө бүсгүй доошоо тонгос хийгээд инээхэд Ямарч нүдгүй харагдана сая нэг нүдэн нээгдсэн тэрээр иргэн тойрноо харвал ихэл аймшигтай дүр зураг үзэгдэнэнөгөө хоер луугаа харвал жишимчгүй цайлж суунаДорж босоод Цэвээнийг татаад явяа гэхэд Цэвээн хоноод явнаа чи юу гэж хэллээ гээд тоохчгой сууна
Цэвээн жижиг чулуу авч домборуу шидсэнд нөгөө цэнхэр бошинзтой бүсгүй юучгүй үйрч унажээ ингэ нэг Цэвээн Цэрмаа хоёр чөтгөр шүгэлсэн газар ирснээ мэдээд зугтаах шахан гарч гүйжээТэднийг машинаа асаагаад хөдлөхөд гэрээс нэгэн зэврүүн дуу газар тэнгэр хадтал орилж байжээ.