ААВЫН ҮГ…. Аав нь хэсэг чимээгүй байснаа – миний хүү зүгээрлүерхэж байгаа дээрээ больчихТэднийхэн удмаараа аашавир муутай хүмүүс ямартаалхэрүүлчийнхэн нэртэй байхав, тэгээдчтэднийхнээс гэрлэсэн, тэднийхэнтэй суусан улсын ихэнх ньлсалсан дуулдаг гэж хэлж байсан ажГэвч Галсан эцэг эх хоёроосоо тас зөрж, Должинг авч өгдөггүй юм бол би гэрээсээ явна гэсээр..

Галсан хүүгээ өөр дээрээ аваад жил гаруй болж байгаа ажУг нь хорь гарсан залуулдааНайз нөхөд, таньдаг хүмүүс нь хүүгийнх нь ямар их өөрчлөгдөж хүн шиг хүн болсныг шагшин гайхнаУчир юун гэвэл түүний хүү сумандаа зартай танхай нэгэн байсан хэрэгАрхи дарс, зодоон цохион, хэрүүл уруул, хулгай зэлгий гээд нэр нь орохгүй муу зүйл гэж байхгүйТорны цааначсуугаад гарсан тиймлнэгэнАав эгч хоёр дээрээ ирэх сайндаачанх ирээгүй шинэхэн хойд эцэгтэйгээ таарамж муутайгаасаа болж нэглөдөр өмссөн хувцастайгаа ирсэн билээӨмнө нь Галсан Должинтой нэг таарахдаа – чи хүүгээ хүмүүжүүлж чадахгүй байгаа бол надад өгөх юм уу гэхэд нь тэр

– хэн миний хүүг хүмүүжилгүй гээд байгаан, битгий амьтны үгээр үг хийж олон юм хуцаад бай гэсэн ажГалсан юучхэлэлгүй салж явахдаа

– энэ хүн иймлхүн хэзээ ааш авираа засах юм болдоо гэж бодоход нь анх аавынх нь хэлж байсан үгс зурсхийн санаанд нь оровГалсанг хайр дурлалдаа шатсан хүн доорх газраа олохгүй шахам гүйж явахад аав нь нэг өдөр – миний хүү аавдаа үнэнээ хэлээрэй гээд

– хүмүүс чамайг хэрүүлч Отгоны Должинтой үерхэж байна гээд яриад байна тийм үү гэж ээГалсан толгойгоо илээд

– тийм ээ аав би Должинд хайртай гэсэн билээТэгэхэд аавын минь үг үнэн байсан даа гэж бодон санаа алдаад бодлоо үргэлжлүүлэн алхавАав нь хэсэг чимээгүй байснаа – миний хүү зүгээрлүерхэж байгаа дээрээ больчихТэднийхэн удмаараа аашавир муутай хүмүүс ямартаалхэрүүлчийнхэн нэртэй байхав,

тэгээдчтэднийхнээс гэрлэсэн, тэднийхэнтэй суусан улсын ихэнх ньлсалсан дуулдаг гэж хэлж байсан ажГэвч Галсан эцэг эх хоёроосоо тас зөрж, Должинг авч өгдөггүй юм бол би гэрээсээ явна гэж айлгаж байгаад гэрлэжээГэрлээд удалгүй хадмынхаа хаяанд очиж буусан ажДолжинг жирэмсэн байхад Галсангийн талын номтой лам – танайд олон түмэнд тустай хүн болох хүү төрнө гэсэн билээДолжин энийг хоёр чихээрээ сонсож байсанчжирэмсэн хүн байж сэжиглэж цэрвэх юмгүй ажил дээрээ, гудамжинд ер ньлхаа таарсан газраа хүнтэй хэрүүл хийжбөөн уур гэртээ ирдэг боловГалсанг үг хэлэхээр ганц үг газар гээхгүй элдвийн хараал урсганаГалсан – энэ маань бие давхар болоод ядраад ингэж бухимдаад байна даа гэж бодон аль болохларга эвийг нь олж аргадаж тайвшруулдаг байлааДолжинчтөрөвОхинтой болжээЭмнэлэгээс гарч ирүүтээ л – за нөгөө танай сүрхий лам ах чинь хүүтэй болно гэсэн хаа байна,

бас номтой эрдэмтэй хүн болночгэх шиг шал худлаа хуцаж явбал яадагчюм юүчмэддэггүйлюм байнашдээ хайран мөнгө хүний толгой эргүүлж мөнгө саадаг шар хувалз гэж баахан хараасан ажГалсан – би яаж мэдэхэв дээ гэхээс өөр үг хэлжччадсангүй юугаачхэлэх билээ хүү биш охин төрсөн байхадТэр ээждээ хэлж лам ахаасаа асууж өгөөч гэтэл ээж нь

– жирэмсэн байж Должин хүн амьтантай хэрүүл хийгээд хараал урсгаад явналгэж дуулдсан, хүйс нь солигдоо биз гээд асуужчөгсөнгүйГалсанчүүнд итгэлтэй байсан тул өөрөөчасууя гэсэнгүй өнгөрчШөнө Должин нам унтаад Галсанг охиноо хөхүүл гэхээс нааш хөхүүлэхгүй, хэлэхээр нь уурлан – гайтай юм, ямарчуйланхай юм гэж үглэнэГалсан ажлаасаа сарын чөлөө авч охиноо хөхүүлэхээс бусад хуурайлах, уйлахаар нь бүүвэйлэх, даавуу угаах, шөл хийх, ус түлээ гээд бүхлажлаа хийж байлааШөнө нойр муутай охиноо авч өгч байгаа тул өдөр нь түр хэвтэн дуг хийх гэхээр нь Должин – үхсэндээ хэвтэж аваад байдаг юм бэ, юундаа ядардаг юм чи гэж аашланаДолжингийн аашчяахав гэхэд Галсанд нэглхачин мэдрэмж төрдөг болжээТэр нь юү вэ гэвэл Должинг охиндоо дургүй гэх мэдрэмж ажГалсан охиноо 3 нас хүрэхэд нь Должингоос салсан билээЭнэ 3, 4 жилийг яаж өнгөрснийг Галсан одоо санадаггүй, санахыгчхүсдэггүйГалсанг охиноо аваад гэртээ ирэхэд нь ээж ганцчүг хэлээгүй билээТүүнийг Должингоос салахадтэр бие давхар байсанчсалахгүй гэж Галсантай зууралдсанчүгүйГалсан өөрийнхөө, охиныхоо хэдэн хувцсыг чихсэн цүнхээ үүдний амбаарт оруулж тавьсныг нь ээж нь увуулж цувуулж ганц нэгээр нь гаргаж хувцасны шүүгээндээ хийсээр нэглөдөр цүнх нь суларсан байлааЭнэ цагаас хойш Должингийн төрж хүүтэй болсныг сонсож байсан боловч Галсан уулзсангүйХэдэн жилийн дараа хүмүүсийн Должин хүнтэй сууж гэнэ ээ, удалгүй салж гэнэ ээ гэсэн яриалдуулдаж байвМөн дахиад хэдэн жилийн дараа Должингийн хүү гэж естой нэг хүн гэхэд хэцүү амьтан гэх яриа дуулдаж эхэлжээТиймээс Галсан Должинтой уулзаж хэлсэн нь бүтэлгүйтсэн нь тэрТэгтэл харин хүү нь түүн дээр өөрөө ирсэн нь энэИрсэн цагаасаа хойш байсхийгээдлгарч алга болдог нь багассаар, давхийн хараал урсгадаг нь цөөрсөөр лГалсан хүүдээ тэг ингэ гэж хэлсэнгүй өөрийнх нь аяыг харан чимээгүйлбайсан билээХарин эгч нь – хаачаад ирэв, наад муухай үгээ дахиад хэлэхгүй байвал зүгээр юм даа гэх нь дуулданаХүү нь эгчийнхээ урдаас юм хэлэхгүй байгаа нь Галсангийн сэтгэлийг тайвшруулдаг байлааНас дээр болсон эмээтэйгээ сүрхий дотно болсон хүүгээ хараад Галсан дотроо баярлах боловч ил гаргаж хэлэхгүйлбайвХөгшин 20 гарсан залууг балчир хүү мэт толгойг нь илж энхрийлнэГэр орны амгалан тайван байдал залууд бага багаар нөлөөлсөөр нэглөдөр түүнд хараал хэлдэг, архи тамхи болсон найз нөхөд нь

нэглбиш санагдах болж өөрийгөө юү хийж юуны төлөө яах гэж тийм ааш авир гаргаж явдаг байснаа гайхах болжээУдалгүй ганц бие лам ахынх нь бие ядруу болсон тул Галсан хүүдээ

– миний хүү ажилгүй байгаа юм чинь нагац ахдаа хань болж байгаач гэсэн тул залуу тэднийд очжээЗалуу өвгөн ламд цай хоолыг нь хийж өгч, зул хүжийг нь таслалгүй өргөн байх зуураа өвгөний зааж өгсөн маань мэгзэмийг унших болж тэгсээр зүгээр суухаар гэж тангад үсэг ном заалган

эртний түүх судар унших болж уламлномонд шимтэн нэгл өдөр энэ маань номгүйлбол амьдрал нь сонирхолгүй санагдах болжээЦаг хугацаа хурдан өнгөрснийгчмэдсэнгүйӨвгөн лам залуугийн ном эрдэмд сүрхийг гайхан олзуурхаж бурхан тахил, ном судар, олон түмний өглөг хөрөнгөө өвлүүлэх шавьтай болсноо хүүгийн аавд хэлсэн билээУдалгүй өвгөн бурхан болоход залуу гэрийг нь нүүлгэн аавынхаа хашаанд буулгуулжээГэвч зул өргөн галыг нь таслалгүй хэсэг хугацаа өнгөрөхөд нутгийн хөгшчүүл, хүүхдээ тэвэрсэн ээжүүд, ач зээгээ хөтөлсөн эмгэд

– эрдэмтэй хүний шавь гэсэн ном уншиж өгөөч гэж ирж гуйх тул залуу алийн бүр цаараглах вэ гээд сурсан номоо өргөл барьц авахгүй гэж уншиж өгдөг болсон боловч

ядарсан аврал эрсэн хүмүүс яаж болдог юм сэтгэлийн өглөг гэж дураараа бурхных нь урд тавиад явдаг болжээХүү аавыгаа

– та одоо эгчийг хүнтэй суухаас өмнө, эмээг хадан гэртээ харьчихаас нь өмнө хань ижилтэй бол гэх болсон тул хэдэн жил ойр дотно явсан ханиа алдсан нэгэн бүсгүйг хоёр хүүхэдтэй нь гэртээ авчирсан билээНэгэн цагт үрийн зовлон үзэж алдаж асгаж ганц хүүдээ амиа тавьж буй болгоноо зориулж явсан хөгшин үрээр уламлөнөр болж шинэ бэрийнхээ дунд сургуулийн хоёр хүүхдийг эмээ нь гээдлэрхлүүлэн инээд дүүрэн суух боловТэрээр ач охин хүү хоёртоо – миний хоёр хүү ээждээ нэг очино байгаа, ээж нь ааштайчгэсэн хүн гэдэг сайхан хувь тавиланг өгсөн ачтай хүн шүү дээ гэж хэлсэн тул

эмээгээсээ бүгдийг сонсож өссөн охин шийд гаргаж дүүтэйгээ хамт ээждээ очихоор боловСүүлийн үед ханилсан нөхөртэйгээ баслтаарамж муутай байгаа Должин

– одоо над шиг хүнд нөхөр сүүдрийн хэрэг алга гэж бодох болсон төдийгүй Галсан шиг сайн хүн миний амьдралд даанч таарсангүй дээОхинтойгоо уулзах юмсан гэвч би ямар нүүрээрээ уулзахчбилээ гэж боддог болсон түүний хүслийг бурхан биелүүлсэн мэт хоёр хүүхэд нь нэг өдөр хүрээд ирэх нь тэрДолжин буруу харж уйлж зөв харж инээн цай, хоол хийх зуураа анхнаасаа хөндий өссөн охинтойгоо яг нарийндаа ярихчзүйл олдохгүй мэт санагдах тул эг маг хийн хааяа ганц нэг асуулт тавьж хариулт аван байлааБүсгүйн хувьдчялгаагүй тул дотроо – бид дараа нь арай дотно ярилцах байхдаа гэж бодох ажХүү – ээж минь ухаарсансан бол аав эгч бас эмээ бид хамтдаа амьдрах байсан даа гэж бодон суунаХүүд – би өвөөгөө амьд байхад нь уулзсан бол гэх ганцхан харамсал төрдөг нь баслсэтгэлд нь эргэлдсээрЛДайриймаа 20210629