Тэр хүүхэн чинь чиний араас ирэхгүй байхыг бодоход өдийд нэг юмтай болоо бизТэгээдччи эргэж очоод таарахчүгүйЧам шиг сайхан залууд эхнэр олдохгүй гэж юу байсан юмНэг гайгүй хүүхэн олоод бушуу сууБас нэг гуяа ганзагласан хоосон юмтай суучихавАжилтай төрөлтэй, байр оронтой хүүхэн олдоно биз” гэцгээжээТэгж ярихдаа тэд ганц хүүг нь юман чинээнд тоосонгүй…

Очмаа гэрлүүгээ харьж явлаа. “Би Жагарыг өнгөрсөн хугацаанд их зовлон үзжээ гэж бодоод өрөвдөж явлааГэтэл тэр хүн огт өөрчлөгдөөгүй байжээ” хэмээн бодсоор явавОрой гэрт нь

зуслангийн сахиул залуу орж ирлээСахиул,

-Би хэд хоногийн өмнө орой танай гадаа хүн зогсож байхыг харсан юмлдааТэгээд ажиглаад байтал яваад өгсөн юмТэгтэл ээжийн минь бие муугэж би дуудагдаж яваад өнөөдөр ирлээТэгээд нөгөө явдал санагдаад танайд ирлээлдээ гэвТэнгис,

-Тэр чинь, айл эрж явсан хүн юм болов уу гэхэд сахиул,

-Харин ээ хөБи түрүүн ирээд хашаа, байшингийн чинь эргэн тойрноор явж үзлээНэг нилээд хэд хоносон байрын сэжигтэй мөр харлаа дааБараг арилах дөхөжХашаа тойроодляваад байсан байнаХашаанд чинь орж иржХайрга ихтэй болохоор хашаан дотор мөр харж болохгүй байна гэхэд Очмаа, Тэнгис, Энэрэл гурав сэртэсхийн,

-Яанаа ямар сонин юм бэМанайхнаас хашаа тойрч явсан хүн байхгүй биз дээЮун мөр байдаг билээТэр хүн бас юун хүн болоо гэцгээн шуугилдавТэгтэл сахиул,

-Та нар хяналтын камераа шалгаж үзсэн үү гэхэд,

-Үгүй, үгүй гэцгээн бужигнавСахиул толгой сэгсрэн,

-Та нар мөн гэнэн улс юм ааБэлэн камер ажиллаж байхад нэг удаа шалгаад үзчихгүй гэвТэнгис бичлэгээ шалгасаарДэлгэц дээр дүрс жирэлзэн урсаж, өдөр шөнө ээлжлэн, нэг харанхуй, нэг гэрэлтэй болж онц сонирохмоор зүйлгүй нэгэн хэвийн байдаллхарагдаж байвОнц юм харагдахгүй байсанд харж зогсож байсан Очмаа, Энэрэл хоёрын сонирхол буураад,

-Болъё, болъё уйтгартай юмЯвж унтацгаая гэцгээсээр эргэвТэгтэл сахиул,

-Хүүе байзаарай энэ юу вэ хэмээн хашгиравТэд эргэн гүйлдэж очивХаранхуйд нэг хүн хашааных нь гадаа байшин руу нь хараад зогсож байгаа нь шөнийн дуранд тов тод сааралтан харагдаж байвТэнгисийг тойрч зогсогсод энд, тэнд дуу алдан,

-Энэ хэн бэ ямар аймаар юм бэ гэх Энэрэлийн дуу сонсогдовТэд бичлэгийг үргэлжлүүлэн үзлээШөнө цонх руу нь хараад зогсож байсан хүн өглөө эрт гэрт нь ороод гарахыг харцгаавГартаа Очмаагийн нөгөө алга болсон хар цүнхийг бариад байшингийн булан ороон хашаа даваад мод руу гүйж байвБүгд айсандаа амьсгаа даран хөшчихжээ.. Тэгтэл нам гүмийг эвдэн,

-Ёооё ямар аймаар юм бэЭнэ юун хүн бэЯг аймшгийн кино шиг гэхэд бүгдийнх нь нуруу арзалзан хүйт даавЭнэрэл,

-Бид нар тэр цүнхийг Жагар гуайг авчихлаалгэж бодоод байсанӨөр хүн авсан байна шүү дээ гэхэд Тэнгис,

-Өглөө цагдаа дуудаж шалгуулсан нь дээр байхааЦаашдын аюулгүй байдлаа бодсончгэсэнТийм үү гэхэд бүгд дэмжиж, тэд унтахаар явцгаалааТэр шөнө тэднийхэн нэглэвгүйцэн айж хоноцгоовЦэнгэл нэг мэдэхэд таг бүдэг харанхуй газар сэргэвӨндийн хартал траншейнд хэвтэж байвӨмхий үнэртсэн бүгчим газарт эргэн тойронд нь хүмүүс гулдайн хэвтжээЭхлээд архи нь сайн гараагүй нүдэнд нь үхсэн хүмүүс шиг харагдсан тул цочсондоо ухасхийн толгойгоороо төмөр хоолой янхийтэл мөргөчихөөдёолон тонгойвТэгтэл,

-Ямар мал нь унтуулахгүй гиншээд байна аа гэх дуу гаравТэр хэзээ энэ газар орж ирснээ санасангүйТэгээд эндээс гаръя гэж бодоод босох гэтэл,

-Хайраа хаачих нь вэ гэх дультраа дуу сонсогдоод нэг сарвайсан гар түүнийг хүзүүдэн чангаавТэгтэл Цэнгэл сайтар харвал нэг сэгсийсэн хар хүүхэн мээсийтэл инээн,

нүцгэн биен дээгүүрээ нөмөрсөн зүйлээ нэг гараараа сөхөн түүнийгөвөртөө оруулахаар чангааж байвЦэнгэл, хүнлюм болохоор ой нь гутан “түй” хэмээн нулимаад цааш нь түлхтэл өнөөх нь улам зүтгэн дайрвал нүүр лүү нь дэлсчихэвНөгөө хүүхэн нүүрээ дараадорилон чарлаж, бүх хүмүүсийг сэрээж орхивИнгээдлЦэнгэл траншейнээс хөөгдөн гарлааГадаа үүр цайжээТэгээд гэр лүүгээ явахаар алхлааХалаасандаа сохор зоосгүй хүн яах вэ дээГүрдийтлээ алхаад байлааХэд хоног тасралтгүй уусан архиндаа дотор нь муухай болон огиудас хүрч байн байн зогсож, суун амарсаар гэр лүүгээ нилээн дөхөвТэгж явтал хажуугаар нь өнгөрч явсан Цагдаагийн машин эргэн ирэхийг тэр анзаарсангүйГэнэт мөрнөөс нь нэг гар бариад авахад нь,

-Яаж байнаа гээд эргэтэл нөгөө хүн яах ийхийн зуургүй Цэнгэлийн гарыг нь мушгиад машины арын суудал руу чихчихэвНэг түнш байгууллагаараа орчихоод гарч явсан Очмааг хэн нэгэн нь нэрээр нь дуудах сонсогдоход нь эргээд харахад харуулын эрээн хувцас өмссөн Жагар зогсож байв.

“Тэнгис, тэр өдөр Жагарыг хот руу оруулж өгөөд ирэхдээ би аавыг ажилд оруулаад, байр олж өгчихөөд ирлээ гэж ярьж байсанЭнд оруулжээ дээ” гэж бодлооТэр хоёр юм ярих гэхэд нэглэвлэж өгөхгүй байсанд Очмаа явахаар эргэтэл Жагар,

-Очмаа, та хэд сайн ууБи хүүхдүүдээ их санадаг болоод байна аа гэхэд Очмаа,

-Сайн байгаа гэвЖагар,

-Чи миний ажлын байраар ороод гарахгүй юуУмгарлдаа гэхдээ цэвэрхэн хэмээн бувтнавОчмаа түр бодолхийлээд,

-Тэгьелдээ гэлээЖагарын харуулын байр хааш хаашаа бараг алдхан гэмээр жижигхэн хэмжээтэй боловч дотроо овоо цэвэрхэн тохилог ажээЖагар, Очмааг орж ирсэнд нь баярлан суулгах газраа олж ядавОчмаа,

-Зүгээр ээ энд суучихъя гээд бяцхан ширээний хажуу дахь сандал дээр суулааЖагар түүнд цай аягалан өгөвТэгтэл Жагар,

-Би уг нь тэр Цэнгэлийг намайг олоод очсоныг мэдсэнлдээХарин Тэнгис та хоёрт хэлж чадаагүй юм ааТэгээд бушуухан явъяТэгэхгүй бол надаас болж та нарт муу юм болох вий дээ гэж айж байсан юмТэгээдлявсан гээд цааш ярих гэтэл Очмаа,

-Би бүгдийг мэдсээн ЖагарааТэнгис надад чиний тухай бүгдийг ярьсан гэлээТэгээдчби тэр Цэнгэл гэж хүнд гомдолгүй гэж цагдаад хэлсэнАхиад тэгж бидэнд төвөг удахгүй байлгүй дээ гэхэд Жагар,

-Чи Цэцэгээг мэднэ дээМэднэчгэж дээЧамтай очиж уулзсан гэсэнЧи Цэцэгээд битгий муу юм бодооройБаслзовсон хүн гээд дуугүй боловОчмаа,

-Яалаа гэж дээ Жагар минь би ойлгож байнаТэр баслэмэгтэй хүнХажуудах эр нөхөр нь орхиод явах ямар байдгийг би мэднээГэхдээ ахиж ийм бараан дурсамж яримааргүй байна гээд дуугүй боловЖагар, халааснаасаа нэгэн зүйлийг гаргаад Очмаагийн зүг сарвайлааОчмаа гайхан нүд нь томроод,

-Үгүй энэ чинь юу вэ гэж дуу алдавХүүгийнх нь нялхдаа өмсдөг байсан бяцхан бойтог, зэс хонх зүүлттэй тэр чигээрээ Жагарын алган дээр байж байлааОчмаа бойтогийг аваад нүүрэндээ наахад хүүгийнх нь нялхын үнэр анхилах шиг боловУяран мэлтгэнэсэн Очмаа,

-Жагар минь чи үүнийг хаанаас гаргаад ирэвээБи алга болгосон гэж бодоод их харамсдаг байж билээ гэхэд Жагар,

-Би та хоёрыг орхиод явахдаа үүнийг авчихсан юмЭхлээд нэг их юм бодоогүйГэхдээ надад хожим юугаарчсольшгүй ганц нандин эрдэнэ минь болсон дооТэгээдлэнэ олон жил би үүнийг хүүгээ санахаараа гаргаж харж явлаа гээд Очмаагийн гарыг бойтогны хамт зориг муутайхан атгаад өөрийн мэдэлгүй духан дээр нь үнсчихэвОчмаа түүний өөдөөс гайхан хараад бушуухан гараад явчихлааЖагарын өрөөнөөс Очмааг гарч явааг хараад буланд зогсож байсан Цэцэгээ авгай “Тэгнэ байхаа та муу хоёрМиний хүү энэ хоёроос болж шоронд орох шахлааЧамд би үзүүлээд өгнөө” гээд Жагартай уулзахаар шогшивОчмааг гараад явсны дараа яахаа мэдэхгүй нэг хэсэг гөлрөн суусан Жагар ажилтайгаа санан босохоор өндийвСаяхан гарт нь атгаастай байсан Очмаагийн жижигхэн гарын бүлээн илч алганд нь халуу оргиулж, өрөөгөөр нь нэг анхилам сайхан үнэр сүрчиглэнэЖагарын сэтгэл дотор дарсан байсан бул хар чулуу тэр сайхан бүлээн илчинд хайлан алга болчих шиг санагдаж, сэтгэлд нь гэрэл гийх шиг боловЖагар амьдралдаа олон бүсгүйн гар барьж үзсэнГэхдээ халуун залуу насных нь хань, ганц үрийнх нь эх

Очмаагийн гар шиг ийм дотно, сэтгэл цалгиулсан гарыг өмнө нь барьж үзээгүй шиг санагданаБаярласандаа залуу хүү шиг дэвхцэн гүйж, өрөөгөөр нэг хашгирмаар санагдавҮнэндээ Жагар Очмаадлжинхэнэ халуун янагийн сэтгэлээ өгснөө салсныхаа дараа дампуурч явахдаа ойлгосон билээТэр Очмаагаас салаад нэг хүүхэнтэй суусан нэртэй байсан боловч удалгүй баслсалаад нэг хэсэг ээж, аавындаа амьдарч байжээТэгээд эхнэр, хүүхэд дээрээ эргэж очмоор санагдан явах гэтэл ар гэрийнхэн нь “Чи нэгэнт салж сарничихаад одоо явах гээд байхдаа яадаг юм бэТэр хүүхэн чинь чиний араас ирэхгүй байхыг бодоход өдийд нэг юмтай болоо бизТэгээдччи эргэж очоод таарахчүгүйЧам шиг сайхан залууд эхнэр олдохгүй гэж юу байсан юмНэг гайгүй хүүхэн олоод бушуу сууБас нэг гуяа ганзагласан хоосон юмтай суучихавАжилтай төрөлтэй, байр оронтой хүүхэн олдоно биз” гэцгээжээТэгж ярихдаа тэд ганц хүүг нь юман чинээнд тоосонгүйТэгээд Жагар нээрэн тиймчюмуу гэж бодоод больчихжээГэвч баслтэссэнгүй хэдэн жилийн дараа Очмаа дээр буцаад оччих санаатай битүү сураг ажиг тавьсан боловч Очмааг олсонгүйОчмаа хүүхэдээ дагуулаад хот руу нүүчихсэн байвИнгээдлөнгөрчТэр, өөрийнхөө мунхагаар эхнэр хүүхдээсээ салж явахад нь бүр нэрмээс болоод дордуулчихсан гэр бүлийнхэндээ гомдлоо гээд яахав дээСүүлдээ эцэг, эх нь нас бараад, ах дүү нар нь тус тусдаа амьдралтай болоод түүнийг зөнд нь хаяжээАнх таарахгүй бол сал, сал гэж байсан хүмүүс яг амьдралгүй болоод завхраад ирэхээр нь түлхчихсэндгомдсон Жагар ах дүү нар дээрээ очихоочбольжээГэнэт өрөөнийх нь хаалга онгойход Очмааг буцаад ороод ирж байгаа юм болов уу гэж бодоод горьдон харахад Цэцэгээ зогсож байвЖагар мэл гайхлааГудамжнаас ухаангүй олдоод эмнэлэгт хүргүүлсэнээсээ хойш Цэцэгээтэй уулзаагүй уджээЦэцэгээ,

-Жагар минь гээд түүнийг тэврэн авах гэхэд Жагар гарыг нь түлхэн холдовЦэцэгээ хорссон нүдээр цэхийвч худлаа инээн,

-Чамд их санаа зовж байлааХэл сураггүй алга болчих юмБие чинь сайн уу гэлээЖагар,

-Бие сайнЧи өөрөө сайн биз дээ гэлээЦэцэгээ доош тонгойн учиргүй хэнгэнэн уйлснаа,

-Би чиний араас санаа зовж суугааг мэдэхгүй таг алга болсон доо чиГэртээ эргээд очих юм байгаа биз дээ гэхэд Жагар,

-Миний хойноос ямархуу байдалтай санаа зовсоныг чинь би мэднээГэхдээ одоо энэ талаар яриад яах вэБи эргэж очихгүйЧи амьдралаа бод гэвГэнэт Цэцэгээ, сая уйлжсуусан хүн мөн үү гэмээр нүүр нь хувирч үс нь сэгсийн, нүд нь галзуу хүнийх шиг аймаар эргэлдэн ухасхийн босч ирээд,

-Чи муу, баян хүүхний хормой эргүүлээд намайг хаяна гэнээТэгээд бас ажилтай, байртай их болчихсон байх шив дээ чиТэгнэ байхааЧам шиг муу юмыг тэр хүүхэн чинь тоохгүй заЧи муу надаар тогловол яадгийг чамд үзүүлнээ гээд хашхиран дайравЖагарын нүүр нүдийг самардан урах гэж балцгар хуруунуудаа арвайлган, нүүрээ мэнчийлгэн орилон байвЖагар,

-Цэцэгээ тайвшир, энэ чинь албан газарЧи ингэж болохгүйДараа нь хоёулаа яръя гэхэд Цэцэгээ,

-Яадаг юмСонсох дуртай нь сонсожлбайгЧи муунамайг хаячихаад ичихчүгүй, бас тэгээд гангалчихаад энд баян хүүхэнтэй маасагнаж сууна гэнээНүдний булайг чинь дэлгээд өгнөөИнгээд баяжаарай чиИнгээд баян хүүхэнтэйгээ суугаарай чи гээд хашхиран цамнаж байснаа муу жижиг өрөөнийх нь цонхыг яйртал хага цохичиховЭнэ чимээнээр хүмүүс гүйлдэн ирлээГалзуурсан заан шиг тонгочих Цэцэгээ авгайг хоёр залуу чирэн авч гарлааЖагар гэнэт зүрхээр нь ёгхийтэл хатгахыг мэдрээд толгой нь эргэхэд найгалзан ширээ түшин тонгойв………