Чиний эмээ залуу даа баян айлын зарц явсан юм билээЯдуу тарчиг амьдралаасаа болсон уу угаас хүний мөс муутайгаасаа болсон уу тэр айлынхаа нөхөртэй явалдаж нөхрийг нь юманд явсан хойгуур унадаг өвчтэй болсон эхнэрийг нь гал руу түлхчихсэн юм гэсэн…

Дугармаа өнгөрсөн жил хүүгээ орон нутгийн замд ослоор алдсан нэгэнУхаан санаа нь дэн дун бүтэн жилийг ардаа үдтэл охин нь сая хятад залуутай суухаар болсноо дуулгаж ээБүсгүй ийн бодно. – Хятад хүн хүн биш гэдэг бил үү, охин минь энэнтэй суугаад үр хүүхэд нь удмын минь нүглээс тасрахчюм бил үүАмьдлявбал алсдаа Монгол хүнтэйгээ ханилж цусаа дусал дуслаар цэвэрлэвэл бичүзэхгүйлдээ даанчХарин охин доо үнэнээ ярьж, үр хүүхэд дээ дамжуулж хэлэхийг, захихыг үхэн үхэтлээлхэлж, ярьж захих миньТүүний бодол үргэлжилсээр… Тэр оюутан байхдаа дотуур байранд цуг амьдардаг байсан нутгийнхаа охин Отгонцэцэгээс өөрийнхөө удмын тухай түүхийг анх сонссон билээУгаас ясны харамч, ашигч зантайгаа өөрөө мэддэгчсурсан занг сураар боодоггүй гэдэг дээНэг өдөр шинэ жилээр авсан даашинзаа Отгоогоос харамласнаас болж

муу муухай удам судраа дуудуулж мэдсэн хэрэгДугармаа амралтаараа ирэхдээ хойд аавыгаа, дүүгээ байхгүй байх хойгуур ээжээсээ тэр тухай асуухад ээж нь

– тийм ээ үнэн гэсэн, тиймээс аав чинь, ах чиньчнаслаагүй байх гээд ухасхийн босохдоо ёо ёо гэж дууалдан ёоёолон босч таягаа шүүрэн гарч одовНилээд хэсэг хугацааны дараа орж ирсэн ээж нь – бурхан болоочийн минь ээж чиний эмээ залуу даа баян айлын зарц явсан юм билээЯдуу тарчиг амьдралаасаа болсон уу угаас хүний мөс муутайгаасаа болсон уу тэр айлынхаа нөхөртэй явалдаж нөхрийг нь юманд явсан хойгуур

унадаг өвчтэй болсон эхнэрийг нь гал руу түлхчихсэн юм гэсэнТэр бүсгүй түлэгдэлээ даалгүй нас барсан юм гэнэ лээЭнэ үйлдлийг нь харсан айлын хүүхэд ээж аав даа хэлж тэд хөөрхий бүсгүйн ажил явдлыг нь өнгөрч хөдөөлүүлснээс нь хойш засаг захиргаандаа хэлсэн юм гэдэгЭмээ чинь бие давхар байсан тул шоронд оролгүй үлдэж, тэр айлын нөхөр шоронд орж хаашаачюм ачигдан нутагтаа иргэж ирээгүй гэнэ лээДараа нь нэгдлийн малчин болж насаараа ганц бие амьдарч аавыг чинь өсгөсөн ажАавтай чинь ханилах хүн олдохгүй байсан учир гуч хол гарсан хойноо хол нутгаас эхнэр авсан нь ээж нь шүү дээЭэж нь олон хүүхэдтэй айлын багын дээдэх ньАавыг тань манай нутагт отор хийж хонь үхрээ хариулж явахад нь ээж нь бас хонио хариулж яваад танилцсан дааАнх хараад аавд нь ээж нь дурласан хэрэгДунд зэргийн нуруутай цэвэрхэн царайтай, ногоондуу нүдтэй шар залууХөмсөг, сахал нь хүртэл шарМиний бүр инээд хүрч – үгүй ерөө хөмсөг, сахал нь шар байдаг нь, за аргагүйчюм даа царай нь шар, нүд нь ногоон юм чинь ямар хар хөмсөг, сахалтай байлтай биш дээ гэж бодож байж билээХүүхэд байхдаа сумын төвд хөгшин аавындаа ах, эгч нартайгаа амьдарч байхдаа зурагтаар Орос хүүхэлдэй, кино үздэг байсан минь иймэрхүү

Оросорхуу шар царайтай хүн таалагддаг болсных аавд тань дурлахад хүргэсэн байх шүү гэвХарин энэ аав чинь тэс өөр царайтай хүн дээХоёр хүүхэдтэй надтай ханилж бидний амьдралыг дутах юмгүй авч ирсэн хүнАхыг чинь өнгөрөхөд ээжээс нь дутахгүй сэтгэл санаагаар их унасан дааЧи бага байсан болохоороо дүүтэйгээ тоглож сатаараад тэгтлээ бэтгэрээгүйЭэж нь өдөр бүрлбурхандаа даатгаж мөргөх юмОхин минь маань мэгзэм сайн уншиж, бурхандаа мөргөж сайн залбирч байгаарай гэж захиж билээДугармаа сургуулиа төгсөж хотод ажилд орон хань ижилтэй болж хоёр хүүхдийн ээж болсон хойно оо нөхөртөө хаягдаж үлдсэн ажТэрээр – Ээжийн минь залбирал намайг өдий хүртэл амьд явуулж байгаачюм бил үү гэж үргэлж боддог юмсанжМөнлийн бодож суусан Дугармаа – ээж ээ та зөвшөөрчихлдөө би түүнд хайртай хятад хүн гэхээрээлмуу гэсэн үг бишшдээ,

тэгээдчбид энд ээ амьдрана гэж тохирсон гэхэд нь бодлоосоо арайхийн салсан бүсгүй – тэг дээ охин минь гэж аяархан хэлэвОхин нь – баярлалаа ээж ээ, та минь ийм ухаантай шүү, бид хоёр орой хамт ирнэ ээ гээд ухасхийн гарч одлооДугармаа эмээгээ буруутган боддогч ааваасаа аавыгаа бараг санахгүй шахуу бага байхдаа өнчирч өнчин хүүхдийн зовлон үзээгүй өссөн болохоороо зургийг нь харж л

– энэ миний аав шүү гэж бодож явдаг хүнТэр бас ээжийгээ аавыгаа өнгөрөөд олон жил болоогүй байхад нь хүнтэй суужчгэж буруутган боддоггүйЭэжийнхээ –манайх ахыг чинь сургуульд ороход мал маллахаа больж сумын төв орсон юмАав чинь уурын зууханд ажилладаг болж, ээж нь дэлгүүрийн цэвэрлэгч болсонАавыг тань нас барахад ээж нь хоёр нялх хүүхэдтэй хүний нутагт бэлэвсэрч үлдэхэд хүний түшиг шиг хэрэгтэй зүйл байдаггүй юм билээ тэгээдлажлынхаа залуугийн тус дэмийг гуйж,

дэм тусыг нь авч явтал энэ хүн нэглөдөр гэрт маань хүрээд ирсээн гэж ярьсныг нь үргэлж санаж сайн аавтай болгож өгсөн бурхандаа талархдаг байсан билээОдоочтэд минь бурхны орноос чадах чинээгээрээлхарж ханддаг гэдэгт итгэж яваачудмын минь нүгэл хилэнц тасрахгүйлявна даа гэж өөрийн эрхгүй бодогдох аж ээЛДайриймаа 20220218